- 
"Hannover" en Domino Next
Category Notes/Domino 8 - HannoverBookmark :
Hoewel Sametime 7.5 de show stal op LotuSphere 2006, ging er zeker ook veel aandacht uit naar "Hannover", de volgende feature release van de Notes client. Daarmee is de toon gelijk gezet: Hannover is écht de volgende release van Notes. Alle Notes-applicaties die gewerkt hebben vanaf Notes 1 tot en met Notes 7, gaan het ook in Hannover doen. Hannover maakt ook gebruik van de .nsf database; ik zag in de demo zelfs dat Hannover op dit moment databases gebruikt die dezelfde ODS hebben als ND7, namelijk ODS 43.
Hannover is de Notes client, niks minder, maar wél iets meer. Dat zijn we gewend; iedere release van Notes heeft functionaliteit die voorgaande releases niet hadden. Zo werden in de loop van de laatste vijftien jaar bijvoorbeeld diverse programmeertalen en allerlei internet-gerelateerde technieken toegevoegd.
En de server, hoe zit het daarmee? De Domino-server die bij Hannover hoort heeft de inspirerende codenaam "Domino Next" gekregen. Hannover en Domino Next horen dus bij elkaar, het gaat hier om één release van de client en de server. De bedoeling is ook dat deze twee gelijktijdig gepubliceerd zullen worden.
Dus: Hannover en "Domino Next" zijn de codenamen voor de volgende feature release van respectievelijk Notes en Domino. Maar hoe zal dat er allemaal uit zien? Het is allemaal nog niet definitief, maar de screenshots zien er veelbelovend uit!
Interface
Hannover zal een geheel vernieuwde gebruikersinterface hebben. Deze client heeft duidelijk zijn roots in Notes; dat merk je aan allerlei kleine dingen, zoals het knopje "Show Workspace" dat we tijdens een demo ontdekten. Als dat geen echte Notes-client is... De bookmarks bestaan ook nog, maar zitten slim weggestopt onder een 'launch'-knopje, waarmee je ze gemakkelijk tevoorschijn tovert om je database te openen. Daarnaast is ook de look & feel van het persoonlijk adresboek zeer ingrijpend aangepast, naar een platte weergave van alle namen, in een 'businesscard view'. Persoonlijk vind ik dat een stuk minder overzichtelijk; of de oude, alfabetische view er ook nog in zit heb ik (nog) niet kunnen achterhalen.
Over het algemeen gesproken zijn er veel grafische elementen uit de Workplace Collaborative Services- en Portal-wereld ingeslopen: portlet-achtige, in- en uitschuifbare panelen bijvoorbeeld.
NB..Deze screenshots van Hannover komen uit presentaties, gegeven op LotuSphere 2006. Hannover is nog volop in ontwikkeling; onderstaande screenshots tonen dan ook niet de definitieve user interface. Daar wordt nog volop aan gewerkt en IBM heeft daar nadrukkelijk op gewezen. Maar, ze geven een idee van de richting waarin Hannover zich ontwikkelt. Klik op de afbeeldingen voor een groter exemplaar!
Dit screenshot toont de mail-interface van Hannover. Het preview-scherm is verticaal ingedeeld, maar het kan ook, zoals tot nu toe gebruikelijk in Notes, horizontaal geplaatst worden; daarnaast is er ook een "Group mail in threads"-view. Onder de 'launch'-button linksbovenin bevinden zich de bookmarks.
Hieronder ziet u de calendar-view van Hannover:
En dit toont een 'composite application', waarbij informatie uit meerdere bronnen getoond wordt in één Notes-scherm:
Technisch
Aan de technische kant gaat het één en ander veranderen voor Hannover. We hebben van IBM nog geen waterdichte uitleg gekregen, maar wat er globaal gesproken gebeurt is (volgens mij) het volgende: de bestaande, en verder doorontwikkelde Notes-code wordt geïntegreerd in het Eclipse platform. Eclipse fungeert als extra laag tussen Hannover en het operating system, waardoor Hannover minder platform-afhankelijk wordt. Daarom kan Hannover ook native draaien op Linux en de Apple Mac, ook de Macs met de nieuwe Intel-chips erin: tijdens een sessie over dit onderwerp liet de presentator, Kevin Cavanaugh, gauw een screenshot zien van Mac OSX "Tiger" met een werkend exemplaar van Hannover erop.
Maar de integratie met Eclipse biedt nog meer mogelijkheden:
Domino Next
Ook de Domino-server zal in "Domino Next" de nodige veranderingen ondergaan. Er is voor die release nog maar heel weinig concrete informatie beschikbaar; alles is 'subject to change'. Duidelijk is, dat de Domino Next-server wat elementen uit WebSphere Portal zal hebben. Hoe dat geregeld zal worden, daarover gaven de IBM Engineers op LotuSphere geen eenduidige antwoorden. Men begrijpt enerzijds dat we de Domino-server graag "lightweight and nimble as possible" willen houden; anderzijds wil men de server graag beschikbaar maken als één enkele download. Voor installatie en configuratie is het uitgangspunt, dat eventuele Portal-zaken via een zo eenvoudig mogelijke wizard geconfigureerd moeten kunnen worden. Demo's of code hebben we nog niet gezien.
Een korte opsomming van de concrete zaken die IBM wél aangekondigd heeft:
Opnieuw, dit alles is nog niet definitief en kan nog veranderen; maar het zijn de concrete plannen die IBM nu met Domino Next heeft.
Code Talks
IBM heeft ruim een half jaar geleden de eerste aankondigingen gedaan van Hannover; daarbij werden ook de eerste screenshots getoond. Dat waren vooral modellen, mockups, die veel belangstelling wekten. Deze keer waren er niet alleen screenshots, maar ook werkende code. Hannover-clients, die door bezoekers getest konden worden in de Usability labs en in de "Meet the developers"-ruimten. Dat is een aanzienlijk verschil met een half jaar geleden! Jammer genoeg werd dat niet door iedereen voldoende op waarde geschat. De eerste verrassing, het eerste nieuwtje was er al een beetje af, en daarom viel het Hannover-nieuws een beetje weg in al het Sametime 7.5-geweld. Toch is dat jammer. Immers, plaatjes maken kan iedereen, maar "Code talks"!
Samenvattend
Hannover is 'gewoon' de volgende Notes-client; Domino Next is de volgende Domino-server, en vermoedelijk zullen ze uitkomen als "Notes/Domino 8". Er komen veranderingen in Hannover, maar dat is normaal voor een nieuwe release. Echter, de impact van de veranderingen kunnen we pas definitief inschatten als er beta-code beschikbaar is. Eerlijk gezegd.. persoonlijk kan ik bijna niet op dat moment wachten!
Hannover zal een geheel vernieuwde gebruikersinterface hebben. Deze client heeft duidelijk zijn roots in Notes; dat merk je aan allerlei kleine dingen, zoals het knopje "Show Workspace" dat we tijdens een demo ontdekten. Als dat geen echte Notes-client is... De bookmarks bestaan ook nog, maar zitten slim weggestopt onder een 'launch'-knopje, waarmee je ze gemakkelijk tevoorschijn tovert om je database te openen. Daarnaast is ook de look & feel van het persoonlijk adresboek zeer ingrijpend aangepast, naar een platte weergave van alle namen, in een 'businesscard view'. Persoonlijk vind ik dat een stuk minder overzichtelijk; of de oude, alfabetische view er ook nog in zit heb ik (nog) niet kunnen achterhalen.
Over het algemeen gesproken zijn er veel grafische elementen uit de Workplace Collaborative Services- en Portal-wereld ingeslopen: portlet-achtige, in- en uitschuifbare panelen bijvoorbeeld.
NB..Deze screenshots van Hannover komen uit presentaties, gegeven op LotuSphere 2006. Hannover is nog volop in ontwikkeling; onderstaande screenshots tonen dan ook niet de definitieve user interface. Daar wordt nog volop aan gewerkt en IBM heeft daar nadrukkelijk op gewezen. Maar, ze geven een idee van de richting waarin Hannover zich ontwikkelt. Klik op de afbeeldingen voor een groter exemplaar!
Dit screenshot toont de mail-interface van Hannover. Het preview-scherm is verticaal ingedeeld, maar het kan ook, zoals tot nu toe gebruikelijk in Notes, horizontaal geplaatst worden; daarnaast is er ook een "Group mail in threads"-view. Onder de 'launch'-button linksbovenin bevinden zich de bookmarks.
 |
Hieronder ziet u de calendar-view van Hannover:
 |
En dit toont een 'composite application', waarbij informatie uit meerdere bronnen getoond wordt in één Notes-scherm:
 |
Technisch
Aan de technische kant gaat het één en ander veranderen voor Hannover. We hebben van IBM nog geen waterdichte uitleg gekregen, maar wat er globaal gesproken gebeurt is (volgens mij) het volgende: de bestaande, en verder doorontwikkelde Notes-code wordt geïntegreerd in het Eclipse platform. Eclipse fungeert als extra laag tussen Hannover en het operating system, waardoor Hannover minder platform-afhankelijk wordt. Daarom kan Hannover ook native draaien op Linux en de Apple Mac, ook de Macs met de nieuwe Intel-chips erin: tijdens een sessie over dit onderwerp liet de presentator, Kevin Cavanaugh, gauw een screenshot zien van Mac OSX "Tiger" met een werkend exemplaar van Hannover erop.
Maar de integratie met Eclipse biedt nog meer mogelijkheden:
- composite applicaties: een crossover van Notes en Portal, waarmee je informatie uit meerdere bronnen toont in één applicatie binnen Notes.
- Activity Explorer: het wordt mogelijk om de Activity Explorer te gebruiken binnen de Notes-client. Activity-centric collaboration gaat, naar het zich laat aanzien, een aanzienlijke invloed uitoefenen op hoe wij ons dagelijkse werk invullen.
- Provisioning: Eclipse-gebaseerde software kan via provisioning verspreid worden.
- Plugins: plugins zijn overdraagbaar van Sametime 7.5 naar WMC naar Hannover.
Domino Next
Ook de Domino-server zal in "Domino Next" de nodige veranderingen ondergaan. Er is voor die release nog maar heel weinig concrete informatie beschikbaar; alles is 'subject to change'. Duidelijk is, dat de Domino Next-server wat elementen uit WebSphere Portal zal hebben. Hoe dat geregeld zal worden, daarover gaven de IBM Engineers op LotuSphere geen eenduidige antwoorden. Men begrijpt enerzijds dat we de Domino-server graag "lightweight and nimble as possible" willen houden; anderzijds wil men de server graag beschikbaar maken als één enkele download. Voor installatie en configuratie is het uitgangspunt, dat eventuele Portal-zaken via een zo eenvoudig mogelijke wizard geconfigureerd moeten kunnen worden. Demo's of code hebben we nog niet gezien.
Een korte opsomming van de concrete zaken die IBM wél aangekondigd heeft:
- SpamGuru zal in Domino Next geïntegreerd gaan worden. SpamGuru is een moderne, state of the art spam-oplossing van IBM research.
- Message recall komt beschikbaar: dat maakt het mogelijk onder bepaalde voorwaarden een emailberichtje terug te roepen na verzending. Persoonlijk heb ik grote vragen bij het nut van deze 'feature'; daarover te zijner tijd meer.
- LDAP-server performance wordt sterk verbeterd
- 64-bits support in de beta-fase; 32-bits blijft echter gewoon beschikbaar. Geen gedwongen hardware-upgrade.
Opnieuw, dit alles is nog niet definitief en kan nog veranderen; maar het zijn de concrete plannen die IBM nu met Domino Next heeft.
Code Talks
IBM heeft ruim een half jaar geleden de eerste aankondigingen gedaan van Hannover; daarbij werden ook de eerste screenshots getoond. Dat waren vooral modellen, mockups, die veel belangstelling wekten. Deze keer waren er niet alleen screenshots, maar ook werkende code. Hannover-clients, die door bezoekers getest konden worden in de Usability labs en in de "Meet the developers"-ruimten. Dat is een aanzienlijk verschil met een half jaar geleden! Jammer genoeg werd dat niet door iedereen voldoende op waarde geschat. De eerste verrassing, het eerste nieuwtje was er al een beetje af, en daarom viel het Hannover-nieuws een beetje weg in al het Sametime 7.5-geweld. Toch is dat jammer. Immers, plaatjes maken kan iedereen, maar "Code talks"!
Samenvattend
Hannover is 'gewoon' de volgende Notes-client; Domino Next is de volgende Domino-server, en vermoedelijk zullen ze uitkomen als "Notes/Domino 8". Er komen veranderingen in Hannover, maar dat is normaal voor een nieuwe release. Echter, de impact van de veranderingen kunnen we pas definitief inschatten als er beta-code beschikbaar is. Eerlijk gezegd.. persoonlijk kan ik bijna niet op dat moment wachten!