- 
OOXML
Bookmark :
Wellicht heeft u er deze week over gelezen: Microsoft probeert zijn OOXML-formaat (Office Open XML format) via de ISO tot "internationale standaard" benoemd te krijgen. Het is een ingewikkeld proces, waarbij de deelnemende landen eerst intern moeten kijken of de vóór of tegen zijn; daarna gaat ieder land zijn stem uitbrengen bij de ISO. De voorgestelde nieuwe standaard moet daar voldoende voorstemmers halen om tot standaard verheven te worden. Dat is op zich wel logisch, maar de ISO werkt met verschillende categoriën landen: je kunt gewoon algemeen ISO-lid zijn, maar je kunt ook speciaal lid zijn van de commissie binnen ISO die over dit onderwerp gaat. De stemmen van die verschillende categoriën leden worden ook verschillend gewogen:
"Approval requires at least 2/3 (i.e. 66.66 %) of the votes cast by national bodies participating in ISO/IEC JTC 1 to be positive; and no more than 1/4 (i.e. 25 %) of the total number of national body votes cast negative."
Voor Microsoft zijn dus twee stemmingen belangrijk: de stemming in de landen, en de daarop volgende de stemming bij de ISO.
Echter, in de periode voorafgaande aan die stemmingen, gebeurde er van alles.
Bij de individuele ISO landen..
In Portugal ontstond een relletje, toen vertegenwoordigers van IBM en SUN geen toegang kregen tot de stemming over OOXML, "omdat er "onvoldoende stoelen waren"; het voorzitterschap van dat Portugese comité schijnt in handen te zijn van Microsoft. Microsoft ontkent later dat er politieke redenen voor de uitsluiting van IBM en SUN geweest zijn. Microsoft ontkent echter niet dat Microsoft Zweden geprobeerd heeft om, via een omweggetje, stemmen te kopen voor de Zweedse stemming. Er werden, kort voor de stemming, ineens veel Microsoft-partners lid, ogenschijnlijk met de bedoeling om zo de voor Microsoft ongustige stemverhouding in de Zweedse commissie te verbeteren. De Zweden besloten uiteindelijk hun eigen stemming ongeldig te verklaren. Iets vergelijkbaars gebeurde ook in Hongarije, waar de eerste stemming niet volgens de eigen regels verliep. En in Polen werd tegen OOXML als standaard gestemd; kennelijk was dat niet de bedoeling, want de zaak werd doorgeschoven naar een tweede comité, dat vervolgens zonder verder commentaar en zonder tegenstemmen vóór OOXML stemde. Tegenstanders van de ratificatie van OOXML als standaard kregen bij die tweede stemming geen gelegenheid om mee te stemmen of hun standpunt uit te leggen. In de Verenigde Staten sloeg Steve Ballmer persoonlijk aan het bellen om een goed resultaat te krijgen.
Bij ISO..
Maar ook binnen ISO lopen de zaken ineens heel anders dan normaal. Meerdere landen die nu het lidmaatschappstatus "O" hebben (observator) tonen ineens belangstelling voor de lidmaatschapsstatus "P", die hun stem een groter gewicht in deze stemming moet geven. Diverse comité's en categoriën bij ISO groeien, na jarenlang (ongeveer) gelijk gebleven te zijn in omvang, kort voor de stemming fors; in sommige gevallen verdubbelen de lidmaatschapscijfers zelfs. Net zoals bij de nationale comité's gebeurde, stemmen de meeste nieuwe leden uiteindelijk vóór Microsoft.
ISO: systeem herzien?
Dit alles komt de werking van ISO niet ten goede. ISO wordt geacht op technische gronden een beslissing te nemen, en de vaste commissieleden, die hier al veel langer mee bezig zijn, waren juist op die gronden van plan om OOXML niet tot standaard te benoemen. Toen dat duidelijk werd, veranderde het van een technische discussie in een politiek spel. Dan blijkt het mogelijk te zijn het systeem te 'gebruiken':
"As someone who has spent a great part of my life working to support open standards over the past 20 years, I have to say that this is the most egregious, and far-reaching, example of playing the system to the advantage of a single company that I have ever seen. Breathtaking, in fact. That's assuming, of course, that I am right in supposing that all of these newbie countries vote "yes."
Tot hun afgrijzen zien degenen die OOXML als open standaard niet zien zitten, dat Microsoft op deze en andere manieren de stemmingen probeert te beïnvloeden. Het blijft legaal gezien allemaal wel binnen de grenzen, maar zit wel een raar luchtje aan. Mainstream publicaties schrijven daar ook over: "Microsoft accused of rigging OOXML votes", "Microsoft Allegedly Bullies and Bribes to Make Office an International Standard".
Niet genoeg ja-stemmers
Uiteindelijk verliest Microsoft de eerste stemronde: "Vote closes on draft ISO/IEC DIS 29500 standard". Groklaw heeft meer: "The results of the ISO voting: Office Open XML is Disapproved - Updated: It's Official", waar ook gesproken wordt over Microsoft's persbericht, dat de verloren stemming afschilderd als een belangrijke stap voorwaarts voor OOXML.
Overigens betekent dit alles niet niet dat het spel nu over is voor Microsoft; er volgt nog een discussieronde over de "comments" die ingediend zijn door de tegenstemmers. En: dit was de "fast track" procedure, Microsoft kan alsnog de gewone procedure ingaan om OOXML tot standaard verheven te krijgen. Maar dat is een veel langere procedure.
Bezinning
Ik verwacht dat er de komende tijd een bezinning zal komen op het hele systeem van standaarden. ISO heeft altijd naar tevredenheid gewerkt voor zover ik weet, maar nu blijkt het systeem toch kwetsbaar te zijn voor manipulatie, beïnvloeding, spelletjes en dergelijke. Dat is niet de bedoeling.