Domino weblog

Beschikbaarheid
Een sterk punt van Linux, was de beschikbaarheid. Ik kocht in 2003 bij de plaatselijke boekenwinkel een RedHat-pakketje van een paar tientjes (voor de officiële CD's en handleiding), en dat goedkope pakketje werd door IBM ondersteund als serverplatform voor Domino! Helemaal goed: een bijna gratis, volledig ondersteund operating system.
Inmiddels is dat alles verleden tijd; alleen de Enterprise-smaken van RedHat- en SUSE Linux worden door IBM nog ondersteund. Daarmee is er geen low-cost OS voor Domino meer, wat vooral voor hobbyisten een beetje jammer is. Op zich is dat voor IBM natuurlijk minder relevant: hun betalende klanten zouden zich toch wel een RedHat- of Suse enterprise server-licentie moeten kunnen permitteren; voor de hobbyisten zijn er altijd nog alternatieven als CentOS. Maar dat neemt niet weg, dat de drempel om aan Linux te beginnen nu, ten opzichte van enkele jaren terug, wat hoger ligt.

Versiegevoelig
Bij Windows is het vaak relatief makkelijk om te bekijken of iets ondersteund is of niet. Je hebt Windows 2000 of 2003 server; meestal wordt een recent servicepack gevraagd; heel zelden is er een afhankelijkheid van een bepaalde patch. Bij Linux is dat nog wel eens anders. Er komen regelmatig nieuwe versies uit van de kernel en andere OS-gerelateerde software. Je gebruikt niet zomaar "Linux CentOS4.2", maar "Linux CentOS4.2, 2.6.9-22.0.1.EL i686". Bij het downloaden van RPM's, patches en dergelijke moet je dit precies goed hebben: een plusje of een minnnetje anders, een tikkie hoger of lager, en het werkt misschien niet meer. Je hebt te maken met veel meer versie-gevoeligheden, waar je terdege rekening mee moet houden, en die je aardig parten kunnen spelen.

Bepaalde libraries heb je nodig, maar zitten misschien niet in je distro; of ze zijn er wel, maar niet in de goede versies. Voor Domino kom je nogal eens problemen tegen met de libstdc++ libraries. Dat had ik zelf bij het inrichten van ND7 op CentOS ook: libstdc++.so.5 ontbrak. Gelukkig vond ik in een ander forum de oplossing: haal met YUM de goede versie op. (dit is het commando: "yum install compat-libstdc++-33" ).

Andere versie-gerelateerde issues zijn meer Domino-specifiek. Voorbeelden daarvan zijn te vinden in de Lotus Support Knowledge base. Om sommige Domino R5 of ND6-versies goed te laten draaien op bepaalde Linux-distributies, moet je "LD_ASSUME_KERNEL=2.2.5" (of 2.4.1) in je .bash-profile opnemen. Maar in een andere technote lees je juist weer, dat het uitschakelen van deze parameter een probleem oplost! Voor Notes 7 op CentOS 4.2 heb ik dit gelukkig niet meer niet hoeven opnemen.

De vele varianten in versies en smaken vind ik één van de zwakke punten van Linux, want dat kan behoorlijk verwarrend en frustrerend zijn. Tegelijk is die versie-rijkdom ook weer een sterk punt. Je kunt het precies zo inrichten als jij wilt of nodig hebt, en er komen regelmatig nieuwe, bijgewerkte versies uit. Het is allemaal erg flexibel.

Regelmatige updates
Er zijn vele online communities, waar vrijwilligers de door hen geschreven software gratis ter beschikking stellen, en up to date houden. Even voor het contrast: toen ik dit artikel in eerste instantie schreef, zaten we te wachten op een urgente patch voor Windows; maar Microsoft wilde (om PR-redenen?) in eerste instantie niet afwijken van het vaste patch-schema. Miljoenen Windows-gebruikers bleven langer dan strikt noodzakelijk hackers. Dat kan je met Linux bijna niet gebeuren; de community reageert over het algemeen een stuk sneller. Ze zal ook wel moeten!
Bovendien komt die community bij tijd en wijle met hele leuke dingen op de proppen, zoals het op dit blog eerder genoemde Knoppix. Overigens komen er ook voor Windows interessante open source-producten uit; maar de open source community als geheel is meer op Linux gericht.

Zoals het echte Hollanders betaamt..
Zoals ik hierboven vermeldde: veel van de voor Linux beschikbare software is in principe gratis. Er zitten wel licenties op, die bepalen wat je wel en niet mag; maar het kost vaak geen geld. Dat is wel eens verfrissend. Voor Notes/Domino wil ik in dit verband ook nog even wijzen op OpenNTF, de Notes Open Source-beweging, waar hele leuke applicaties te downloaden zijn.

Een grafische interface: nodig?
Toen ik begon met Domino-beheer, eind jaren '90, wist ik niet zoveel van Windows NT-server af. Maar over het algemeen redde je jezelf daar wel mee. Moest je iets configureren, dan hielp de grafische interface je vaak al een beetje op weg; veel van die interfaces leken bovendien wel op die van je Windows client.
Een grafische interface, dat heeft Linux niet persé nodig. Je kunt helemaal in tekst-mode draaien, wat natuurlijk het zuinigst is qua geheugen en CPU. Dan moet je wel alles verder vanaf de command line doen, bijvoorbeeld door configuratiebestanden te editen met de tekst editor vi. Dan moet je wél heel erg goed weten wat je doet.. Maak bijvoorbeeld een kleine typefout in een configuratiebestand (niet zo moeilijk met vi , sla hem op, en de gevolgen kunnen erg groot zijn. Dat geldt ook voor allerlei commando's en scripts die je vanaf de command prompt moet draaien. De syntax van de commando's die je intypt moet goed zijn, anders kan er van alles misgaan; vooral omdat Linux (gelukkig!) niet keer op keer vraagt "are you sure?"
Maar, als je het eenmaal een beetje onder de knie hebt, kun je veel taken sneller uitvoeren vanaf de command promt dan met een grafische schil. De conclusie is wel, dat Linux een wat steilere leercurve heeft dan Windows.

De grafische interfaces: KDE en GNOME, Webmin
Nu zijn er wél grafische interfaces voor Linux. De bekendsten zijn wellicht KDE en GNOME. Het is persoonlijk, maar mijn voorkeur gaat uit naar de laatste. Ik vind GNOME echt een stuk intuïtiever werken dan KDE. Dat krijgt me soms echt op de rand van de wanhoop, zo onlogisch zit het hier en daar in elkaar. Nogmaals, user interfaces zijn persoonlijk; maar hoewel ik niet bepaald een digibeet ben, raak ik in KDE de weg regelmatig kwijt.

Mocht je geen grafische UI nodig hebben, maar vind je een grafische schil voor beheer-werkzaamheden wel handig, dan is Webmin wellicht wat voor u. Webmin is een in de browser te openen beheertool voor Linux, waarin veel taken eenvoudig uit te voeren zijn. Zeker voor beginnende Linux-admins best handig.

Put it to the test..
Bovenstaande gaat voor een belangrijk deel over server-side Linux. Maar ook de client-kant wordt steeds belangrijker. Zoals ik eerder hier schreef: IBM is actief met Linux, en er komt steeds meer door IBM gesupporte desktop-software voor dat platform uit. Ik wil daarom dit jaar nog gaan proberen om te schakelen naar een Linux desktop! Er zitten wel wat afhankelijkheden: er is een plugin onderweg om de Notes-client te draaien op Linux; die wil ik ter beschikking hebben voordat ik begin. En eigenlijk wil ik ook de Sametime 7.5 client hebben, voordat ik begin. Maar we gaan het zeker proberen.. ben benieuwd hoe ver ik kom!