Domino weblog

Category presentatie
Bookmark :              

Het is en blijft een bijzonder fenomeen: de opmars van presentatiesoftware. Zowel privé als zakelijk merk je dat er bijna niet meer formeel gepresenteerd wordt wordt zonder een setje Powerpoint-slides erbij. De  gesprekspunten worden mooi opgemaakt, in de huisstijl, in beeld gebracht. Heel overzichtelijk en wellicht ook wel nuttig.

Ik denk wel eens dat er sprekers zijn, die niet graag hun verhaal houden zonder deze visuele ondersteuning. Immers, als de spreker zijn punten verhaspeld of de lijn kwijt dreigt te raken, heeft hij zelf ook steun aan de slidesmet de bulletpoints! Bovendien zijn de ogen in dit geval meestal niet op de spreker, maar op het scherm gericht; er zijn waarschijnlijk een hoop sprekers die dat stiekem niet onprettig vinden. Toch zitten er nadelen aan het altijd maar weer presenteren middels dat standaard setje slides in de huisstijl.

Het valt me iedere keer weer op, dat het publiek vrijwel altijd het oog op de het scherm gericht houdt. Een gemiddelde slide bevat, als het goed is, hooguit enkele bulletpoints die gebruikt worden als kapstok om een verhaal te vertellen. Die bulletpoints heb je in een paar tellen gelezen - maar toch blijft iedereen met een lege blik naar dat scherm staren. De spreker steekt zijn verhaal af; en hoewel er vrijwel nooit iets interessants op dat scherm gebeurd, blijven we allemaal ingespannen naar het scherm kijken! De spreker is ondertussen (letterlijk) niet in beeld. Dat beperkt de mogelijke visuele en nonverbale communicatie tussen spreker en publiek, waar je als spreker juist zoveel profijt van kunt hebben. Ook is het is voor het publiek makkelijk om, al starend naar het scherm en met een half oor luisterend naar een rustig voortkabbelende spreker, lekker weg te dromen…Powerpoint, het is voor sommigen een probaat slaapmiddel!

Wat ik privé regelmatig meemaak (in één bepaalde, ongelukkig opgestelde vergaderzaal) is dat de spreker min of meer achteraan staat, bij de laptop; daarvoor zit zijn of haar publiek met de rug naar de spreker toe, te kijken naar het scherm wat helemaal voorin hangt. Dat is prima voor het in huiselijke kring vertonen van de vakantiedia's uit de vorige eeuw, maar voor een spreker die een boodschap wil of moet overbrengen is het de slechtst denkbare opstelling. Die presentaties blinken dan ook zelden uit in kracht of impact! Eén keer mocht ik het meemaken dat een spreker weigerde zo te presenteren. Hij liet iemand anders de laptop met de slides bemannen, terwijl hij zichzelf in de krappe ruimte naast het scherm positioneerde; hij wilde expliciet de mogelijkheid hebben tot oogcontact en interactie met zijn publiek. Duidelijk iemand met ervaring, en, niet verrassend, ook één van de betere presa's die ik daar meemaakte.

Tijdens de presentaties die ik zelf af en toe moet (of mag) houden, vind ik het ook prettig om oogcontact te hebben met mijn publiek. Je zit of staat vooraan, in de buurt van het scherm; op het scherm is slechts het hoognodige te zien. Je betoog moet de aandacht pakken, de aandacht wegtrekken van dat scherm. Dat vraagt misschien méér van een spreker, maar heeft echt aanzienlijke voordelen: er is meer sprake van interactie, van actief spreken en luisteren, betrokkenheid bij publiek en spreker. De grootste plus daarvan is, dat je boodschap en/of enthousiasme zo veel beter overkomt. En dat is toch het doel van een presentatie?

Nog een laatste puntje over de inhoud van slides: sommige sprekers stoppen er veel teveel informatie in. Het hele verhaal wat ze willen vertellen staat soms in steno-stijl, bulletpoint voor bulletpoint, op het scherm! De spreker leest vervolgens een iets uitgebreidere versie van die tekst voor, ondertussen zelf ook vooral naar dat scherm kijkend. Wie zo presenteert, doet zichzelf én wellicht zijn of haar verhaal tekort. Het publiek denkt: jammer van de tijd, ik had net zo goed alleen de slides kunnen lezen..